3PL, bir işletmenin depolama ve lojistik operasyonlarını üçüncü bir firmaya devretmesidir. Kısaltma, İngilizce "third party logistics" ifadesinden gelir.

Bu modelde ürünün mülkiyeti işletmede kalır, taşıma ve depolama süreçleri hizmet sağlayıcıya geçer. İşletme kendi deposunu kurmak yerine hazır bir altyapıyı kullanır.

Tek bir 3PL tanımı yoktur. Verilen hizmetin kapsamı, yalnızca depolamadan sipariş karşılamaya kadar genişleyebilir.

3PL Ne Demek?

Terim, lojistik sürecinde kaç tarafın yer aldığını anlatan sınıflandırmanın bir parçasıdır. Üçüncü taraf, alıcı ve satıcı dışındaki hizmet sağlayıcıyı ifade eder.

Uygulamada 3PL firması, ürünü teslim alır, deposunda saklar ve siparişe göre son alıcıya ulaştırır. Operasyon kendi tesisinde, kendi ekipmanıyla ve kendi personeliyle yürütülür.

İşletme açısından bu, sabit yatırım yerine hizmet bedeli ödemek anlamına gelir.

3PL Firmaları Hangi Hizmetleri Sunar?

Hizmet kapsamı sözleşmeye göre belirlenir, ancak çekirdek başlıklar benzerdir.

• Depolama: Ürünün uygun koşullarda ve adres bazlı olarak saklanması.

• Mal kabul ve yerleştirme: Gelen yükün sayımı, kontrolü ve raf adresine yerleştirilmesi.

• Sipariş toplama ve paketleme: Siparişe konu ürünlerin toplanması ve sevkiyata hazırlanması.

• Sevkiyat ve dağıtım: Kargo ve nakliye firmalarıyla koordinasyon, çıkış planlaması.

• İade yönetimi: Geri dönen ürünlerin kontrolü, ayrıştırılması ve yeniden stoklanması.

• Katma değerli işlemler: Etiketleme, set yapma, kitleme ve benzeri hazırlık işleri.

Hizmet kapsamı genişledikçe depodaki raf kurgusu da değişir; toplama seviyesi, rezerv alan ve paketleme bölgesi buna göre planlanır.

1PL, 2PL, 3PL ve 4PL Arasındaki Farklar Nelerdir?

Sınıflandırma, operasyonun kim tarafından yürütüldüğüne göre yapılır.

4PL ile 3PL arasındaki temel ayrım, 4PL'nin genellikle kendi deposunu ve filosunu işletmemesidir. 4PL, süreci tasarlar ve yönetir.

3PL Deposu Nasıl Çalışır?

3PL deposunda birden çok müşterinin stoğu aynı tesiste tutulur. Bu nedenle adresleme ve stok ayrıştırma, kendi kullanımına ait depolara göre daha kritiktir.

Gelen yük mal kabulden geçer, sayılır ve sisteme kaydedilir. Yerleştirme, ürünün devir hızına ve müşterisine göre belirlenen kurallarla yapılır.

Sipariş geldiğinde toplama listesi oluşturulur ve ürünler adreslerinden toplanır. Paketleme ve etiketlemenin ardından sevkiyat alanında, çıkacak araca göre ayrılır.

Tüm hareketler depo yönetim sistemine işlenir; müşteri stok ve sipariş durumunu bu kayıtlar üzerinden izler.

E-Ticarette 3PL Neden Tercih Edilir?

E-ticarette sipariş sayısı mevsime ve kampanya dönemlerine göre hızla değişir. Kendi deposunu işleten bir işletme, en yoğun döneme göre alan ve personel planlamak zorunda kalır.

3PL modelinde kapasite hizmet sağlayıcıya aittir; yoğun dönemde alan ve iş gücü ölçeklenir, sakin dönemde maliyet düşer.

Kalem sayısının fazla, sipariş başına ürün adedinin az olduğu bu yapıda, toplama hızı doğrudan maliyeti etkiler. Bu nedenle 3PL depolarında toplama seviyesinin kurgusu, rafın kendisi kadar önemlidir.

3PL Firması Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?

• Kapasite ve esneklik: Yoğun dönemde ek alan ve personel sağlayabilmesi.

• Sistem altyapısı: Depo yönetim sisteminin kendi sisteminizle veri alışverişi yapabilmesi.

• Stok doğruluğu: Sayım yöntemi ve geçmiş dönem doğruluk oranları.

• Ürün uyumu: Ürün grubunuzun gerektirdiği sıcaklık, hijyen ve güvenlik koşulları.

• Sözleşme kapsamı: Hangi işlemlerin hizmete dahil olduğu ve hangilerinin ek ücretlendirildiği.

• Lokasyon: Deponun ana alıcı bölgelere ve taşıma hatlarına uzaklığı.

3PL Depolarında Hangi Raf Sistemleri Kullanılır?

Çok müşterili yapıda tek bir raf tipiyle yetinmek zordur. Kalem çeşidi fazla olan bölgelerde her palete erişim gerekir; az kalemden çok palet tutulan bölgelerde ise yoğun depolama öne çıkar. Seçeneklerin tamamı raf sistemleri başlığı altında incelenebilir.

Kutu bazlı toplamanın yoğun olduğu e-ticaret operasyonlarında, ürünün toplama noktasına kendiliğinden ilerlediği kutulu kayar raf sistemi toplama süresini kısaltır.

Sipariş hacmi ve kalem sayısı belirli bir eşiği geçtiğinde ise operasyon otomatikleşir. Bu noktada otomatik depolama sistemleri raf, makine ve yazılımı tek bir kurguda birleştirir.

3PL, depolama ve lojistiği hizmet olarak almak isteyen işletmeler için ölçeklenebilir bir modeldir. Raf kurgusu ürün profiline ve sipariş yapısına göre planlanmadığında ise aynı tesiste bile toplama süreleri ve maliyetler hızla yükselir.